Στην ψηφιακή καταγραφή και τη συστηματική παρακολούθηση της αγοράς ακινήτων προχωρά το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τη λειτουργία της Τράπεζας Αξιών Ακινήτων.
Πρόκειται για τη δημιουργία μιας νέας ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων, στην οποία θα συγκεντρώνονται στοιχεία από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, με κεντρικό στόχο την παρακολούθηση της αγοράς και την άντληση πληροφοριών σχετικά με την αξία των ακινήτων που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια.
Η τήρηση και λειτουργία της Τράπεζας Αξιών Ακινήτων περιλαμβάνεται σε διάταξη του πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.
Μέσω της ενεργοποίησής της, το Δημόσιο θα μπορεί να έχει στη διάθεσή του περισσότερες πληροφορίες για τις εμπορικές τιμές και τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στην αγορά, ανά περιοχή και κατηγορία ακινήτου.
Οι μεταβολές στις αξίες των ακινήτων θα μπορούν να παρακολουθούνται συστηματικότερα, ενώ τα δεδομένα θα μπορούν να αξιοποιούνται για την εκτίμηση της εμπορικής αξίας ενός ακινήτου, ανοίγοντας με αυτόν τον τρόπο τον δρόμο για την αυτόματη αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών. Η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων θα τηρείται στο Αυτοτελές Τμήμα Εκτιμήσεων και Προσδιορισμού Αξιών Ακινήτων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και θα λειτουργεί μέσω του πληροφοριακού συστήματος "Ψηφιακές Υπηρεσίες Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων – ΨΥΔΗΠΕΕΚ".
Συλλογή στοιχείων από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς
Στο σύστημα θα συγκεντρώνονται δεδομένα από δημόσιους φορείς σχετικά με μεταβιβάσεις ακινήτων, μισθώσεις και αξίες, ενώ προβλέπεται, για πρώτη φορά, και η δυνατότητα αξιοποίησης στοιχείων που διαθέτει ο ιδιωτικός τομέας, όπως, για παράδειγμα, τα μεσιτικά γραφεία.
Για τη συνεργασία με τους ιδιωτικούς φορείς προβλέπεται η σύναψη μνημονίου συνεργασίας. Σε αυτό θα καθορίζονται οι πηγές και το είδος των δεδομένων, ο τρόπος διαβίβασής τους, καθώς και οι ειδικότεροι όροι της συνεργασίας.
Στη σχετική διάταξη προβλέπεται και η προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία θα συλλέγονται χωρίς αναφορά σε προσωπικά στοιχεία φυσικών ή νομικών προσώπων, ενώ προβλέπεται ρητά η τήρηση του ευρωπαϊκού και εθνικού πλαισίου για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης θα καθοριστούν ο χρόνος τήρησης των στοιχείων, τα μέτρα ασφαλείας, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα που αφορά τη λειτουργία της Τράπεζας Αξιών Ακινήτων.
Αναμόρφωση αντικειμενικών αξιών
Η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά στην αυτόματη αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών που σχεδιάζεται, εφόσον ληφθεί κυβερνητική απόφαση να τεθεί σε ισχύ το 2028.
Όπου καταγράφεται αύξηση των εμπορικών τιμών πώλησης σε ολόκληρη την επικράτεια, θα αυξάνονται και οι τιμές ζώνης, ενώ όπου διαπιστώνονται μειώσεις, οι τιμές θα ακολουθούν καθοδική πορεία.
Στόχος είναι οι μεταβολές που καταγράφονται στις τιμές της αγοράς ακινήτων να μεταφέρονται αυτόματα στις φορολογικές τιμές των ακινήτων, είτε πρόκειται για αυξήσεις είτε για μειώσεις.
Σημειώνεται ότι η τελευταία αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών έγινε τον Ιούνιο του 2021 και τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2022. Από τότε μέχρι σήμερα, η αγορά ακινήτων έχει ακολουθήσει ένα παρατεταμένο ράλι τιμών, διευρύνοντας αισθητά την απόκλιση από τις αντικειμενικές αξίες.
Οι υφιστάμενες αντικειμενικές αξίες δεν αντανακλούν πλέον τις σημερινές συνθήκες της αγοράς, καθώς οι τιμές πώλησης έχουν αυξηθεί στις περισσότερες περιοχές κατά περίπου 50%.
Εάν η αναπροσαρμογή γίνει με βάση τις τιμές της αγοράς, θα αυξηθούν σημαντικά οι φόροι που θα κληθούν να καταβάλουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων.
Πρόκειται για μία από τις πιο δύσκολες εξισώσεις που θα κληθεί να λύσει η επόμενη κυβέρνηση.
