H "φωτιά" στις τιμές των καυσίμων περιορίζει την κατανάλωση και τα φορολογικά έσοδα

Δημοσιεύθηκε στις 30/09/2026 16:11
Καμπανάκι για την κατανάλωση καυσίμων και τη μείωση των μετακινήσεων χτυπά η υστέρηση των εσόδων από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης στο οκτάμηνο, όπως αποκαλύπτουν τα στοιχεία του κρατικού προϋπολογισμού.
 
Οι σχετικές εισπράξεις διαμορφώθηκαν στα 4,662 δισ. ευρώ, υπολειπόμενες κατά 230 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Το ενδιαφέρον είναι ότι τη μεγαλύτερη μείωση καταγράφει ο ΕΦΚ ενεργειακών προϊόντων, όπου εισπράχθηκαν 2,63 δισ. ευρώ έναντι στόχου 2,82 δισ. ευρώ, δηλαδή μπήκαν στα ταμεία 193 εκατ. ευρώ λιγότερα.
 
Με τις τιμές της βενζίνης και του diesel να κινούνται κοντά 2,20 ευρώ το λίτρο, οι καταναλωτές φαίνεται  ότι περιόρισαν  τους όγκους των καυσίμων που καταναλώνουν, αλλα  και τις μετακινήσεις τους. Καθώς ο ΕΦΚ επιβάλλεται ανά μονάδα ποσότητας (π.χ. ανά λίτρο) και όχι επί της αξίας, όταν πωλούνται λιγότερα λίτρα βενζίνης και πετρελαίου, το Δημόσιο εισπράττει μικρότερα ποσά από τον ΕΦΚ.
 
Η πτώση της ζήτησης αποτυπώνεται άμεσα στα δημόσια ταμεία και δημιουργεί έναν πρόσθετο προβληματισμό στο οικονομικό επιτελείο, που καλείται να λύσει τη δύσκολη εξίσωση: να στηρίξει τα νοικοκυριά χωρίς να διαταράξει τη δημοσιονομική ισορροπία.
 
Τα στοιχεία έχουν ιδιαίτερη σημασία, επειδή τα καύσιμα αποτελούν σταθερή και σημαντική πηγή φορολογικών εσόδων για το Δημόσιο. Εάν η κατανάλωση εξακολουθήσει να υποχωρεί, η απόκλιση ενδέχεται να διευρυνθεί τους επόμενους μήνες, καθιστώντας άπιαστη την επίτευξη των ετήσιων στόχων.
 
Η υστέρηση στέλνει σήμα κινδύνου, καθώς δεν λειτουργεί μόνο ως ένδειξη ότι η παρατεταμένη ακρίβεια επιβαρύνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, αλλά αρχίζει να επηρεάζει και τη δημοσιονομική απόδοση βασικών φόρων. Επομένως, η πτώση των εισπράξεων αποτελεί έμμεσο δείκτη της πίεσης που ασκεί το ενεργειακό κόστος στην πραγματική οικονομία σήμερα.
 
Αύξηση ΦΠΑ
 
Στον αντίποδα, το σύνολο των φορολογικών εσόδων εμφανίζεται αυξημένο σε σχέση με τον στόχο, καθώς διαμορφώθηκε σε 49,48 δισ. ευρώ έναντι στόχου 47,69 δισ. ευρώ.
 
Καθοριστική είναι η συμβολή του ΦΠΑ, οι εισπράξεις του οποίου ενισχύονται από τις υψηλότερες τιμές αγαθών και υπηρεσιών. Η υπέρβαση αυτή καλύπτει προς το παρόν την απώλεια από τους ΕΦΚ και διατηρεί θετική τη συνολική εικόνα των εσόδων.
 
Οι συνολικές εισπράξεις ΦΠΑ έφτασαν τα 20,54 δισ. ευρώ. Ο ΦΠΑ λοιπών αγαθών και υπηρεσιών απέφερε 18,68 δισ. ευρώ, ήτοι 1,07 δισ. ευρώ έναντι του στόχου, ενώ ο ΦΠΑ στα πετρελαιοειδή διαμορφώθηκε σε 1,47 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 139 εκατ. ευρώ λόγω των υψηλών τιμών στην αντλία.
 
Όπως προκύπτει, η άνοδος των τιμών λειτουργεί ως ένας από τους βασικούς "αιμοδότες" των φορολογικών εσόδων.
 
Η αντίθεση ανάμεσα στους δύο φόρους είναι αποκαλυπτική. Ο ΦΠΑ αυξάνεται επειδή η ακρίβεια ανεβάζει την ονομαστική αξία των συναλλαγών, ενώ ο ΕΦΚ στα καύσιμα υποχωρεί επειδή οι καταναλωτές αγοράζουν μικρότερες ποσότητες.
 
Στο μικροσκόπιο οι τιμές των καυσίμων
 
Το οικονομικό επιτελείο "σκανάρει" καθημερινά την αγορά καυσίμων, καταγράφοντας τις τιμές, καθώς αφενός μια παρατεταμένη κάμψη μπορεί να μετατραπεί σε δημοσιονομικό κίνδυνο και αφετέρου προετοιμάζεται για τις ανακοινώσεις των μέτρων ενίσχυσης των νοικοκυριών.
 
Το πρώτο σήμα, πάντως, θα δοθεί στις 30 Σεπτεμβρίου, όταν θα ανακοινωθούν τα μέτρα για τα καύσιμα κίνησης με ορίζοντα το επόμενο δεκαπενθήμερο. Η δεύτερη ημερομηνία είναι η 14η Οκτωβρίου, όταν θα υπάρξουν νέες ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η διάθεσή του ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου.
 
Το δίπτυχο αυτό αποτυπώνει και τη δυσκολία της συγκυρίας, καθώς η κυβέρνηση καλείται να παρέμβει σε μια αγορά που κινείται έντονα ανοδικά, χωρίς να δεσμεύσει πρόωρα πόρους.
 
Πηγή: Capital.gr